Historia - Wałbrzyskie WOPR:: kur na ratownika wodnego, kury nurkowania.

Idź do spisu treści

Menu główne

Historia

Zobacz również

Pierwsze wzmianki w piśmiennictwie o ratowaniu tonących znajdujemy w Biblii w czternastej Księdze Królewskiej a w trzeciej opis - jak prorok ELIASZ ratuje dziecko wdowy w Sarepcie koło Sydonu metodą "usta-usta" zwana wówczas sposobem Eliasza (ok. 586r. p.n.e.);
rozdział IV drugiej Księgi Królewskiej podaje opis ożywienia pozornie martwego dziecka szunnamickiego dokonanego przez proroka Elizeusza;
zdaniem starożytnych Rzymian - kulturalny człowiek to ten który: "umie czytać, pisać i pływać" - toteż w Rzymie zorganizowano pierwsze nauczanie pływania, jako jednego ze środków prawidłowego rozwoju fizycznego;
w Starożytnej Grecji w II wieku p.n.e. Asklepiades zalecał przecięcie tchawicy, jako zabiegu operacyjnego zwanego Tracheotomią;
w Grecji dokonano pierwszych zapisów dotyczących użycia nurków do celów wojennych;
w XIV wieku chirurg Guy De Chaulac zastosował pierwszy w historii opis udrożnienia górnych dróg oddechowych poprzez wprowadzenie specjalnej rurki do tchawicy;
w 1767r. powstało w Amsterdamie "TOWARZYSTWO RATOWANIA LUDZI UTOPIONYCH";
w 1767r. - Hamburskie Zakłady Ratownictwa,
w 1772r. - Francja (w Lille) - założyciel Raymond Pitet,
pierwsze podręczniki dotyczące zagadnień ratownictwa powstały: 1773r. - Jonson, 1788r. - Kite, 1792r. - Curry (podręczniki te zalecały metody: "usta-nos" oraz stosowanie różnych masek, rurek i miechów oddechowych);
w 1799r. Guts-Muths wydaje książkę pt. "Gimnastyka dla młodzieży", w której wiele miejsca poświęca się ratownictwu wodnemu (m.in. "cóż pomoże bieganie po brzegu ze sprzętem ratunkowym, gdy w nas samych nie znajdujemy środków ratunkowych.");
w 1878r. Instytut Ratownictwa Śródziemnomorskiego (na wzór Międzynarodowego Czerwonego Krzyża) zorganizował w Marsylii pierwszy międzynarodowy zjazd przedstawicieli krajowych towarzystw ratowania tonących (z inicjatywy Francuskiego Towarzystwa Ratunkowego);
10 czerwca 1908 roku odbył się w Berlinie pierwszy międzynarodowy kongres ratownictwa, któremu przewodniczył prof. dr Fryderyk Esmarck.
na następnym kongresie zorganizowanym przez Francuską Federację Ratownictwa w Saint Quen w 1910 roku powołano Międzynarodową Federację Ratownictwa (nazwa uległa zmianie: w 1952 roku na Międzynarodową Federację Ratownictwa, Niesienie Pomocy i Sportów Użytkowych, w 1963 roku na Międzynarodową Federację Ratownictwa i Sportów Użytkowych, od 1983r. na Międzynarodową Federację Ratownictwa Wodnego w skrócie FIS),
siedzibą było państwo, z którego był wybrany prezydent,
w USA zagadnieniem ratownictwa wodnego zajęto się dopiero w 1914 roku, kiedy to Amerykański Czerwony Krzyż włączył do swojego programu także ratowanie tonących (niezależnie od Amerykańskiego Czerwonego Krzyża działało również Amerykańskie Stowarzyszenie Ratowania Życia - SLSAA);
Ewolucja metod ożywiania :
metoda chłostania - polegała na zadawaniu bólu przez chłostanie pokrzywami (później zastąpiono mokrymi ręcznikami lub rękami); stosowano ją w przypadkach zemdlenia;
metoda ogrzewania brzucha - bardzo przydatna w przypadkach wyciągnięcia ofiary z wody (przywracanie "ciepłoty ciała i życia"); stosowano ją także przy nadmiernym oziębieniu ciała, zamarznięciu, wyciągnięciu spod lodu; polega na przykładaniu na brzuch poszkodowanej osoby gorącego popiołu, gorącego suszonego zwierzęcego nawozu i gorącej wody;
w 1530 roku Paracelsus po raz pierwszy wprowadził dmuchawy i miechy, które miały zastąpić metodę "usta-usta" (sposób ten nazwano metodą Bellowa i był stosowany w Europie przez 300 lat);
w 1711 roku wprowadzono w Ameryce Północnej (wśród Indian) tzw. "Odkadzanie" lub "Odymianie"; sposób ten polegał na wdmuchiwaniu dymu do pęcherza zwierzęcego, a następnie do odbytnicy ratowanego;
metoda ta została wprowadzona w Anglii w 1667 roku pod nazwą: "holenderskiego odymiania";
w 1770 roku zastosowano po raz pierwszy metodę inwersyjną (odwróconą) polegającą na zawieszeniu osoby ratowanej za nogi na lince; pociągnięcie w górę powodowało wdech i wylewanie wody z przewodu pokarmowego, opuszczenie - wdech;
w 1773 roku powstała nowa metoda zwana "Beczką"; osobę ratowaną układano przodem na beczce i ujmując ją za nogi przetaczano do przodu i do tyłu (przetoczenie do przodu - wdech, do tyłu - wydech); sposób ten jest jeszcze do dzisiaj stosowany przez marynarzy, żeglarzy oraz przez ludność wiejską w Ameryce Południowej;
w 1775 roku powrócono (podjęto próby) do metody "usta-usta", stosowanie jej na ziemiach polskich zajętych przez Prusy zalecał - Fryderyk III w swoim "Edykcie";
w 1783 roku lekarz nadworny króla Stanisława Augusta - Franciszek Kurcysz ogłosił stosowanie metody "Usta-usta" (w swej książce: "O ratowaniu w przypadkach nagłych");
w 1803 roku zaczęto rozpowszechniać metodę "rosyjską", która polegała na zakopywaniu w ziemi osób pozbawionych przytomności w pozycji leżącej;
w 1812 roku w Europie wprowadzono przewieszanie osoby ratowanej przez grzbiet koński w pozycji na brzuchu (bieg koński powodował ruchy klatki piersiowej; (wdech i wydech) oraz wylewanie wody);
w 1831 roku układano ratowanego w pozycji na grzbiecie (metoda Datrymała); długim kawałkiem płótna owinięto ratowanego wokół jego klatki piersiowej; następnie pociągano za końce płótna przez dwóch ratujących powodując wydech (po zwolnieniu wciągnięcia: wdech);
w 1856 roku powstała metoda: Marshall-Halla; była pierwszą próbą ożywiania przez zmianę pozycji ratowanego z ułożenia na piersiach (ucisk na klatkę piersiową - wdech) do ułożenia na boku (moment obrócenia: wdech);
w 1861 roku wprowadzona została metoda Silvester'a, która polegała na uciskaniu ramionami ratowanego jego klatki piersiowej (wydech) i przenoszeniu ich następnie bokiem nad głową (wdech) przy stałym ułożeniu ciała na grzbiecie; metoda ta jest używana jeszcze do dzisiaj w niektórych przypadkach;
w 1886 roku metoda J.B.Francisa, polegała na unoszeniu ofiary na żerdzi i spowodowanie nadwyprostu jej ciała (wywołanie wydechu) natomiast obniżenie ciała powodowało wdech;
następną metodą, która przetrwała do dzisiaj w wielu jeszcze krajach jest metoda Schafera (1903r.), w której osobę ratowaną układano w położeniu na piersiach (uciskanie oburącz żeber - wydech, zwolnienie ucisku - wdech);
w 1916 roku została wprowadzona metoda Acklena; specjalne miechy zakładane były ratowanej osobie ułożonej na grzbiecie na dolną część klatki piersiowej i górną część brzucha; pociągniecie urządzenia (miecha) w górę wywoływało "próżnię zasysającą mięśnie" - wdech, opuszczenie miecha - wydech;
w 1926r. Eisenmenger dał początek tzw. "sztucznym przeponom" napędzanym elektrycznie: urządzenie to wywoływało na zmianę ucisk (wydech) i zwolnienie (wdech);
lata pięćdziesiąte to znowu nawrót do najstarszej metody "USTA-USTA" (i jej odmian), która opisana jest w podręcznikach z reanimacji i szczegółowo omawiana przy tematach dotyczących zagadnień medycznych.

Międzynarodowa Federacja Ratownictwa Wodnego ILS (INTERNATIONAL LIFE SAVING)

10 czerwca 1908 roku odbył się w Berlinie pierwszy międzynarodowy kongres ratonictwa, któremu przewodniczył prof. dr Fryderyk Esmarck, a w 1910 roku odbył się następny kongres, zogranizowany przez Francuską Federację Ratownictwa w Saint Quen na którym powołano:
MIĘDZYNARODOWĄ FEDERACJĘ RATOWNICTWA

nazwa ta ulegała następującym zmianom:
w 1952 roku na Międzynarodową Federację Ratownictwa, Niesienia Pomocy i Sportów Użytkowych,
w 1963 roku na Międzynarodową Federację Ratownictwa i Sportów Użytkowych,
od 1983 roku na Międzynarodową Federację Ratownictwa Wodnego w skrócie FIS.
Siedzibą było państwo z którego był wybrany prezydent.
POLSKA należy do FIS od 1970 roku (natomiast składki opłaca od 01.01.1971r.)
STRUKTURA ORGANIZACYJNA WYGLĄDAŁA następująca:
KONGRES (tzw. SPOTKANIA PLENARNE natomiast co 4 lata odbywały się KONGRESY WYBORCZE)
KOMITET DYREKCYJNY:
PREZYDENT
WICEPREZYDENCI (6 osób) jednym z wiceprezydentów jest prof. M. WITKOWSKI
SEKRETARZ GENERALNY 1 osoba
SKARBNIK
CZŁONKOWIE KOMITETU DYREKCYJNEGO (9 osób)
KOMISJE STRUKTURALNE:(posiedzenie komisji odbywały się z okazji KONGRESU)
TECHNICZNA
MEDYCZNA
PRAWNA
PROPAGANDOWA (przewodniczący: W. PŁÓCIENNIK - POLSKA)
komisja zajmowała się problematyką bezpieczeństwa na wodach w poszczególnych krajach
SPRZĘTOWA
ORGANIZACYJNA
OPERACYJNA
WZAJEMNEJ POMOCY
W USA zagadnieniem ratownictwa wodnego zajęto się dopiero w 1914 roku, kiedy to Amerykański Czerwony Krzyż włączył do swojego programu także ratowanie tonących (niezależnie od Amerykańskiego Czerwonego Krzyża działało również Amerykańskie Stowarzyszenie Ratowania Życia - SLSAA).
W roku 1994 podczas połączonego Kongresu WLS i FIS, który odbył się w Cardiff (Anglia) powołano jedną międzynarodową federację ratownictwa wodnego ILS (INTERNATIONAL LIFE SAVING). Federacja aktualnie zrzesza 55 krajów, w tym 39 członków rzeczywistych, 5 członków współdziałających oraz 11 członków korespondentów. Ponadto federacja utrzymuje kontakty z 38 federacjami krajowymi nie zrzeszonymi.
WOPR jest członkiem rzeczywistym ILS.
ILS działa poprzez 4 regionalne federacje: Afrykę, Amerykę, Azję z Oceanią i Europę. Na czele regionalnej federacji europejskiej stoi dotychczasowy Prezydent p. Klaus Bartnitzke (Niemcy), natomiast Prezydentem ILS jest p. E. Weldon (Australia). Siedziba ILS mieści się w Leuven (Belgia), gdzie mieści się Generalny Sekretariat ILS kierowany przez p. Haralda Vervaecke, natomiast siedzibą regionalnej federacji europejskiej jest nadal Anendorf (Niemcy), a funkcję Regionalnego Sekretarza Generalnego pełni dr Klaus Wilkens (Niemcy).
Aktualna składka członkowska (roczna) na rzecz ILS wynosi 1.000 $.

Historia ratownictwa wodnego w Polsce

najstarszy zapis to: ufundowanie przez HIERONIMA GOSTOMSKIEGO w 1604 roku klasztoru i szpitalika w Sandomierzu nad Wisłą (zakonnicy tego klasztoru mieli za cel niesienie pomocy ofiarom Wisły);
w 1775 roku na polecenie księcia A. CZARTORYSKIEGO ogłoszono drukiem pierwszą książke pt.: "O RATOWANIU TONĄCYCH" (wznowiona w 1728 roku);
13 listopada 1775 roku ogłoszono we Wrocławiu: "Edykt względem prędkiego ratowania przez nagłe przypadki zaginiętych w wodzie, albo jakimkolwiek sposobem o utratę życia przewidzianych osób" (był wydrukowany w zaborze pruskim w j. polskim);
w 1783 roku opis najwcześniejszej metody ożywiania (ELIASZA) znanej obecnie "usta-usta" ogłosił na terenie Królestwa Polskiego - lekarz nadworny króla Stanisława Augusta. FRANCISZEK KURCYUSZ ( w książce: "O ratowaniu w przypadkach nagłych");
w 1805 roku w roczniku "DZIENNIK WIELEŃSKI" wysuwane są (przez redagującego JĘDRZEJA ŚNIADECKIEGO) opisy sposobów ratowania tonących, szczególnie w krajach "wodnych";
w 1820 roku wydana zostaje we Lwowie pierwsza książka w zaborze austriackim "NAUKA I SZTUKA PŁYWANIA", (autor: KAROL HEINITZ), w której opisane są sposoby holowania ratowanych do brzegu i zestaw przyborów w tzw. "skrzynce ratunkowej".
w 1839 na terenie Królestwa Polskiego wydane są specjalne przepisy, na podstawie których RESUSCYTACJA uzyskuje podstawę prawną;
w 1839 roku Rada Lekarska Królestwa wydaje w Warszawie pod redakcją A. JANKOWSKIEGO "Wiadomości o ratowaniu osób w stanie pozornej śmierci będących albo nagłą utratą życia zagrożonych" (wznowione w 1845 roku);
w 1869 roku w Wadowicach ukazuje się książka dr GAWLIKA: "Ratowanie osób nagłą utratą życia zagrożonych", w której opisane szczegółowo metody: sztucznego oddychania, a przede wszystkim: SYLVESTRA i MARSCHALLA-HALLA;
w 1874 roku w Poznaniu wydany zostaje "Poradnik lekarski dla ochronek i domowego użytku", w którym jeden z rozdziałów poświęcony jest ratownictwu;
w 1883 roku w Krakowie dr KAZIMIERZ GRABOWSKI dokonał tłumaczenia książki prof. ESMARCKA: "DIE ERSTE HILFE BEI UNGLUECKSFALLEN";
w 1898 roku z inicjatywy prawnika i dziennikarza JÓZEFA RADWANA powstaje w Kaliszu pierwsze na ziemiach polskich towarzystwo ratowania tonących pod nazwą: "CESARSKIE TOWARZYSTWO RATOWANIA TONĄCYCH".
na prośbę Komitetu Kaliskiego Towarzystwa dr LEON WERNIC wydaje w 1902 roku książkę: "JAK RATOWAĆ TONĄCYCH";
w 1910 roku ukazuje się książka: "PŁYWANIE" napisana przez nauczyciela krakowskiego "SOKOŁA" (jeden rozdział obejmuje w niej ratowanie tonących);
po odzyskaniu niepodległości następuje duży rozwój kultury fizycznej i sportu, którego propagatorami są nie tylko kluby sportowe ale także i czasopisma; jednym z nich jest "SPORT WODNY", w którym opublikowane są materiały z zakresu ratownictwa wodnego, popularyzujące pokazy i konkursy;
21.10.1925r. w Warszawie z okazji 10-lecia POLICJI RZECZNEJ odbył się na Wiśle pokaz ratownictwa wodnego;
20.04.1926 roku na posiedzeniu zarządu Polskiego Związku Pływackiego powołano KOMISJĘ d/s RATOWNICTWA z siedzibą w SIEMIANOWICACH;
w 1927 roku Komisja d/s Ratownictwa ogłosiła datę 29 CZERWCA jako "DZIEŃ RATOWNIKA", w którym należy organizować kursy szkoleniowe i pokazy ratownictwa;
w lipcu 1929 zorganizowane zostały dwa pokazy ratownictwa tonących: w BYDGOSZCZY i w GRUDZIĄDZU oraz w KRAKOWIE bezpłatny 10-dniowy kurs szkoleniowy;
w 1932 roku Stołeczny Komitet Wychowania Fizycznego przy współudziale PZP zorganizował szereg pokazów pod hasłem "JAK PŁYWAĆ, SKAKAĆ I RATOWAĆ TONĄCYCH";
w 1936 PZP zorganizował dla instruktorów pływania - 12 dniowy kurs ratowania tonących, który się odbył w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Następne dwa kursy odbyły się 20.08.1938 roku w Warszawie i Gdyni;
po wyzwoleniu ratownictwo wodne staje się ponownie jedną z form reaktywowanego w 1945 roku Polskiego Związku Pływackiego;
w 1947r. został powołany REFERAT RATOWNICTWA (pod przewodnictwem Maleszyńskiego, a następnie Brolla);
w 1952 z inicjatywy mgr D. BOGAJEWSKIEGO (Kierownika Zakładu Pływania AWF w Warszawie i działacza PZP) ratownictwo wodne wchodzi do programu nauczania w AWF (najpierw w Warszawie , później we wszystkich Wyższych Szkołach Wychowania Fizycznego);
w 1958 Warszawski Okręgowy Związek Pływacki (WOZP) zorganizował kurs dla ratowników wodnych na podstawie rozszerzonego programu obowiązującego w AWF;
w 1958 roku PZP zorganizował w Katowicach kurs dla instruktorów ratownictwa (7-dniowy);
w 1959 roku wprowadzone zostały jednolite legitymacje dla ratowników II i I klasy oraz instruktorów ratownictwa wodnego, ponadto wprowadzone zostały jednolite programy nauczania;
w 1959 roku nakładem WOZP wychodzi drugie rozszerzone wydanie pracy "RATOWANIE TONĄCYCH" M. Witkowskiego;
w latach 60-tych powstają samorzutnie organizowane społeczne drużyny ratowników wodnych (przede wszystkim w woj. białostockim i poznańskim);
11 kwietnia 1962 roku Zarządzeniem Nr 74 Przew. GKKFIT powołane zostało WODNE OCHOTNICZE POGOTOWIE RATUNKOWE;
w listopadzie 1965 roku zwołany został PIERWSZY OGÓLNOPOLSKI SEJMIK WOPR, na którym wybrane zostały władze centralne:
pierwszy KOMENDANT KOMENDY GŁÓWNEJ WOPR - W. PŁÓCIENNIK (następnie prezes ZG WOPR),
wiceprezesi:
- ppłk J. BUCHALSKI
- Z. CENDROWSKI
- dr M. WITKOWSKI
w 1967 roku WOPR uzyskuje osobliwość prawną; Po tej decyzji nastąpiła intensywna praca zarządów wojewódzkich;
20.04.1969 roku odbył się I KRAJOWY ZJAZD WOPR;
30.04.1969 roku na podstawie porozumienia między ZG WOPR a PZP;
w styczniu 1970 roku zostały wprowadzone nowe stopnie ratowników: młodszy ratownik, ratownik wodny, starszy ratownik oraz oraz stopnie instruktorów: instruktor ratownictwa wodnego WOPR i instruktor - wykładowca WOPR;
w 1970 podczas kongresu FIS w Warpnie (Bułgaria) WOPR został przyjęty na poczet członków Międzynarodowej Federacji Ratownictwa Wodnego (od 1971r. WOPR opłaca składki);
5 maja 1970 roku został ustalony Program Współdziałania MO i WOPR w zakresie bezpieczeństwa i porządku na wodach;
lata 1969/72 obfitowały w wiele wydarzeń o zasięgu krajowym (weryfikacje, kursokonferencje, szkolenia, prelekcje) i międzynarodowym (współpraca z krajami: NRD, Bułgaria, NRF);
w okresie 30.06-2.07.1972r. odbyły się w CHRZANOWIE po raz pierwszy OGÓLNOPOLSKIE ZAWODY RATOWNIKÓW WOPR;
W okresie powojennym można wydzielić następujące etapy działalności:
od 1945r. - okres przygotowawczy. Nieliczne próby organizowania szkolenia ratowników i ratownictwa wodnego;
1958-1969r. - okres wzmożonego szkolenia ratowników przez PZP i jego agendy terenowe oraz od 1962r. organizowanie się Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i przygotowanie się do przejęcia całokształtu spraw związanych z ratownictwem wodnym w Polsce;
od 1969r. - okres najbardziej dynamicznego rozwoju pod względem organizacyjnym, propagandowym i szkoleniowym. 31 grudnia 1972r. WOPR liczył 30.682 członków w tym: 46 instruktorów wykładowców, 283 instruktorów ratownictwa, 428 starszych ratowników wodnych, 5.080 ratowników wodnych, 15.542 młodszych ratowników, 9.303 bez uprawnień;
szeroka współpraca z innymi organizacjami: PZŻ, LOK, PZM, NW i inne.

Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego